فرش ابريشمي منظره حيوانات ( موزه متروپولتين نيويورك ) .

• محل بافت : كاشان ـ سال 949 شمسي

• از مجموعه موزه متروپليتن ـ نيويورك

• اندازه : 258 × 179 شانتيمتر

• گره فارسي : 921600 گره در متر مريع

  • 96 گره در 10 سانتيمتر عرض

  • 96 گره در 10 سانتيمتر طول

• تار : ابريشم طبيعي قهوه‌اي روشن

• پود : ابريشم طبيعي قهوه‌اي روشن دولا  

• پرز : ابريشم طبيعي

چند تخته قالي ، با طرح و سبك مشابه اين فرش از زمان صفويه بدست ما رسيده ، ولي بطور قطع اين تخته از ساير قاليهاي اين گروه نفيس‌تر است. تار و پود آن ابريشمي است. از جهت جنس و كيفيت از جمله ريز بافت‌ترين قاليهاي ابريشمي صفويه است ، چه در هر اينچ مربع داراي 24 × 23 گره است كه از قالي چلسي نيز ريز بافت تر است و فقط قالي ابريشمي شكارگاه متعلق به موزه اتريش وين در ريز بافتي سر‌آمد آن محسوب ميشود.

طرح آن از طرح اغلب قاليهاي نفيس سنگين‌تر و ظرافت آن كمتر است. ولي هيچ يك از اين دو صفت از ارزش آن نمي‌كاهد. در حقيقت هنرمندي كه اين طرح را آفريده ، هدفش برانگيختن تحسين  و يا شگفتي در بيننده نبوده بلكه قصد داشته در او احساسي عميق‌تر و آرامتر پديد آورد. ترنج مدور سبز رنگي با قابهاي صليبي شكل در وسط ديده ميشود كه نوشته‌هايي بر متن سياه، آن را در بر گرفته است. گوشه‌هاي ترنج بزرگ ( كه خاطره سنگهاي گور در كشورهاي اسلامي را در ذهن بيدار مي‌كند ) حاشيه زيبا و عالي آن كه در آن اشعاري با نخ سيم تاب بر متن سياه بافته، به اين قالي يك نوع حالت مذهبي ميدهد. حاشيه آن داراي كتيبه و همچنين نقوش پرندگان همچون قرقاول است. اين قالي ممكن است درقرن شانزدهم در زمان سلطنت شاه طهماسب بافته شده باشد. ولي زادگاه آن معلوم نيست.

فرش ترنج دار ( موزه متروپليتن نيويورك )

• محل بافت : تبريز (؟ ) ـ سال 904 شمسي .

• از مجموعه موزه متروپليتن ـ نيويورك

• اندازه : 802 × 412

• گره فارسي : 620000 گره در متر مربع

• فرش ترنج دار. هديه موسسه (H.KRESS)

اين قالي در سوابق از اموال دوك دانهالت بود. در طرفين ترنج كروي شكل ، قابي وجود دارد كه دنباله آن با شاخ و برگ ختم ميشود. زمينه با شاخه‌هاي متعدد و درهم كه داراي گل و برگ هستند زينت يافته است. گلهاي بزرگ قرمز رنگي نيز شبيه زنبق در آن نقش شده در حاليكه شاخه‌هاي قطورتري مانند امواج ابر خودنمائي ميكنند. طاووسي زيبا كه بدنش با رنگهاي مختلف و زيادي نقاشي شده در قسمتهاي بالا و پائين زمينه نشاط خاصي به آن بخشيده است. حاشيه فرش از سه بخش تشكيل ياقته است. قسمت عريض آن شاخهاي ظريفي دارد كه با پيچ و خم ختم شده و تزئينش مانند گلهاي داخل زمينه فرش مي‌باشد. فقط رنگ آن متفاوت است، يعني قهوه‌اي تيره. گل و شاخ و برگ آن بر زيبائي و ظرافت اين طرح افزوده است.

جانمازي (موزه متروپليتن نيويورك)

• محل بافت: شمال غربي ايران ـ سال 944 شمسي

• از مجموعه فرشهاي موزه متروپليتن ـ نيويورك

• اندازه: 161×105

• گره فارسي: 1000000 گره در متر مربع

  • صد گره در 10 سانتي متر است.

  • صد گره در 10 سانتي متر طول

• تار: نخ قهوه‌اي روشن

• پود: پشم طبيعي قهوري دولا

• پرز: پشم با مفتول زربفت شده نقره بر روي ابريشم

محراب اين قاليچه به شكل گنبد مي‌باشد. نقوش داخل آن را برشهاي پنجه‌اي شكل، گل، نوارهاي ابر مانند و برگهاي كوچك تشكيل مي‌دهند. در بخش فوقاني، نوشته الله اكبر كبيراً نظر بيننده را به خود جلب مي‌كند. نوشته‌هايي كه داخل قاب در حاشيه ديده مي‌شوند به زبان عربي است و آيات قرآن مجيد مي‌باشد. در اطراف محراب جملاتي در ستايش خداوند ديده مي‌شود.

خطي كه محراب را مشخص مي‌كند نوارهاي ابر مانند و بعضي از برگهاي پهن با نخ نقره مليله دوزي شده است. حاشيه نيز كه نوشته‌هايي به زبان عربي (خط نسخ) دارد، توسط برگهاي پهن تزئين يافته است.